Keywords
complementiser
subjunctive
irrealis
mood marker
How to Cite
Abstract
In this article, it is argued that the use of the segment by as (part of) a complementiser in Old and Modern Polish is an instance of haplology. It performs the dual function of complementiser and subjunctive mood marker. This assumption provides an elegant solution to the problems attendant on the interpretation of the verb forms occurring in complement and subordinate clauses introduced by by, żeby, aby etc. Additionally, it contributes to a correct understanding of another diachronic and descriptive problem, that of że-support in the past tense in modern colloquial Polish. This phenomenon finds a simple explanation on the assumption it is a haplology, and may serve as an important piece of evidence for its correctness.
References
Ammann, A., van der Auwera, J. (2004). Complementizer-headed main clauses for volitional moods in the languages of South-Eastern Europe: A Balkanism? In O. Mišeska Tomić (ed.), Balkan Syntax and Semantics (pp. 293–314). Amsterdam–Philadelphia: John Benjamins.
Aronoff, M. (1993). Morphology by Itself. Stems and Inflectional Classes. Cambridge, MA: MIT Press.
Boryś, W. (2006). Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Długosz-Kurczabowa, K. & Dubisz, S. (2006). Gramatyka historyczna języka polskiego. Wyd. 3 poszerzone i zmienione. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Gaszyńska-Magiera, M. (1998). Tryb przypuszczający w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców, 10, 51–60.
Gebauer, J. (1929). Historická mluvnice jazyka českého IV. Skladba. K vydání upravil F. Trávníček. Praha: Česká akademie věd a umění.
Gębka-Wolak, M. (2010). Ile form bezokolicznikowych jest w paradygmacie czasownika? Problem trybu przypuszczającego bezokolicznika. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 17, 25–39. https://doi.org/10.14746/pspsj.2010.17.2
Grzegorczykowa, R., Laskowski, R., & Wróbel, H. (eds.) (1984). Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Hansen, B., Letuchiy. A., Błaszczyk, I. (2016). Complementizers in Slavonic (Russian, Polish, and Bulgarian). In K. Boye, P. Kehayov (eds.), Complementizer Semantics in European Languages (pp. 175–223). Berlin–Boston: De Gruyter Mouton. https://doi.org/10.1515/9783110416619-008
Holvoet, A. (2024). From complementizer to realis marker: The problem of że-support in the Polish past tense. Polonica, 44, 57–71. https://doi.org//10.17651/POLON.44.4
Kehayov, P., & Boye, K. (2016). Complementizer semantics in European languages: Overview and generalizations. In K. Boye, P. Kehayov (eds.), Complementizer Semantics in European Languages (pp. 809–878). Berlin–Boston: De Gruyter Mouton. https://doi.org/10.1515/9783110416619-023
Matthews, P. H. (1997). The Concise Oxford Dictionary of Linguistics. Oxford–New York: Oxford University Press.
Migdalski, K. (2006). The Syntax of Compound Tenses in Slavic. PhD Dissertation, Tilburg University. Utrecht: LOT.
Patejuk, A., & Przepiórkowski, A. (2015). An LFG analysis of the so-called reflexive marker in Polish. In M. Butt, T. H. King (eds.), Proceedings of the LFG’15 Conference (pp. 270–288). Stanford, CA: CSLI Publications.
Pisarkowa, K. (1984). Historia składni języka polskiego. Wrocław etc.: Ossolineum.
Puzynina, J. (1971). Jeden tryb czy dwa tryby? Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, 29, 131–139.
Stieber, Z. (1979). Zarys gramatyki porównawczej języków słowiańskich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright (c) 2025 Instytut Języka Polskiego PAN