Keywords
dysnomy
verbal fluency
mild cognitive impairment
language compensatory strategies
How to Cite
Abstract
The aim of the article is to describe progressive naming disorders and semantic fluency recorded over several years in a patient with mild cognitive impairment (MCI), which has allowed to the author to characterize the dynamics of the loss ability to express language and to describe the linguistic strategies the patient used to cope with lexical and semantic difficulties. Cognitive function testing was performed using psychiatric and neuropsychological screening tests. To assess lexical and semantic efficiency, the Verbal Fluency Test and the author’s own diagnostic tests, useful in the assessment of confrontational and oral naming, were used. Analysis of the results obtained has shown that, however the patient with MCI was diagnosed with progressive verbal fluency disorders and dysnomia, the oral naming turned out to be more difficult for the patient than confrontational naming. It was shown that in the case of lexical deficits, manifested by the presence of the TOT phenomenon (“I have it on the tip of my tongue”), the patient used a variety of linguistic replacement strategies. These were mainly compensatory strategies of a semantic nature, using random words.
References
Albert, M.S., DeKosky, S.T., Dickson, D. et al. (2011). The diagnosis of mild cognitive impairment due to Alzheimer’s disease: recommendations from the National Institute on Aging-Alzheimer’s Association workgroups on diagnostic guidelines for Alzheimer’s disease. Alzheimer’s & Dementia, 7, 270–279.
Antczak-Kujawin, J. (2018). Zaburzenia przetwarzania słuchowego u osób starszych – wstępne wyniki badań. Otorynolaryngologia, 17(2), 65–71.
Antczak-Kujawin, J. (2021). Zaburzenia sprawności leksykalno-semantycznej w otępieniu alzheimerowskim na tle starzenia się fizjologicznego. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
Barczak, A. (2018). Wczesne rozpoznanie choroby Alzheimera. Pediatria i medycyna rodzinna, 14(2), 157–166.
Bilikiewicz, A., Barcikowska, A., Kądzielawa, D. i in. (1999). Stanowisko grupy ekspertów w sprawie zasad diagnozowania i leczenia otępienia w Polsce (IGERO). Rocznik Psychogeriatryczny, 1, 105–152.
Chayer, C. (2002). The neurologic examination: brief mental status. Journal of Geriatric Care and Research, 3, 265–267.
Daniluk, B., Szepietowska, E. (2009a). Płynność semantyczna i literowa osób w różnych fazach dorosłości – część I. Annales Universitatis Maria Curie-Skłodowska, 22, 97–110.
Daniluk, B., Szepietowska, E. (2009b). Płynność semantyczna i literowa osób w różnych fazach dorosłości – czynniki modyfikujące wykonanie zadań fluencji słownej – część II. Annales Universitatis Maria Curie-Skłodowska, 22, 111–123.
Domagała, A. (2007). Zachowania językowe w demencji. Struktura wypowiedzi w chorobie Alzheimera. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Domagała, A. (2015). Narracja i jej zaburzenia w otępieniu alzheimerowskim. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Folstein, M.F., Folstein, S., McHugh, P. (1975). Minimental State: A Practical Method for Grading the Cognitive State of Patients for the Clinician. Journal of Psychiatric Research, 12, 189–198.
Gorzkowska, A., Klimkowicz-Mrowiec, A. (2023). Aktualne podejście diagnostyczne w chorobie Alzheimera. Aktualności Neurologiczne, 23(4), 125–130.
Grabias, S. (2015). Postępowanie logopedyczne. Standardy terapii. W: S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego (s. 13–35). Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Jodzio, K. (2006). Neuroznaczeniowe korelaty spadku fluencji słownej po udarze prawej półkuli mózgu. Studia Psychologiczne, 44(2), 5–18.
Kertesz, A. (2010). Anomia. W: H.A. Whitaker (red.), Concise Encyclopedia of Brain and Language (s. 42). Amsterdam–Tokyo: Elsevier Health Sciences.
Kielar-Turska, M., Byczewska-Konieczny, K. (2014). Specyficzne właściwości posługiwania się językiem przez osoby w wieku senioralnym. W: S. Milewski, J. Kuczkowski, K. Kaczorowska-Bray (red.), Biomedyczne podstawy logopedii (s. 429–443). Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.
Krzymiński, S. (1995). Test Rysowania Zegara. Postępy Psychiatrii i Neurologii, 4. Suplement 1(2), 21–30.
Marczewska, H., Osiejuk, E. (1994). Nie tylko afazja… O zaburzeniach językowych w demencji Alzheimera, demencji wielozawałowej i przy uszkodzeniach prawej półkuli mózgu. Warszawa: Energeia.
Martins, I.P., Loureiro, C., Rodriges, S. et al. (2010). Factors Affecting the Retrieval of Famous Names. Neurological Sciences, 31, 269–276.
Maruszewski, M. (1966). Afazja. Zagadnienia teorii i terapii. Warszawa: PWN.
Nasreddine, Z.S., Phillips, N.A., Bedirian, V. et al. (2005). The Montreal Cognitive Assessment MoCA: a brief screening tool for mild cognitive impairment. The Journal of the American Geriatrics Society, 53, 695–699.
Pąchalska, M. (2003). Diagnoza chorego z afazją. W: T. Gałkowski. G. Jastrzębowska (red.), Logopedia – pytania i odpowiedzi. Podręcznik akademicki. T. 2: Zaburzenia komunikacji językowej u dzieci i osób dorosłych (s. 611–699). Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Piskunowicz, M., Bieliński, M., Zgliński, A., Borkowska, A. (2013). Testy fluencji słownej – zastosowanie w diagnostyce neuropsychologicznej. Psychiatria Polska, 46(3), 475–485.
Rutkiewicz-Hanczewska, M. (2016). Neurobiologia nazywania. O anomii proprialnej i apelatywnej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Skrzypa, M. (2023). Metylacja DNA oraz polimorfizmy genetyczne w chorobie Alzheimera. (Praca doktorska dostępna w Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego). https://repozytorium.ur.edu.pl/items/8fed960e-646e-4859-a04e-8a9ff5518d6e (dostęp: 21.02.2025).
Soto, M., Andrieu, S., Cantet, C. et al. (2008). Predictive value of rapid decline in Mini Mental State Examination in clinical practice for prognosis in Alzheimer’s Disease. Dementia and Geriatric Cognitive Disorders, 26, 109–116.
Stolarska, U., Kroczka, S., Gergont, A. i in. (2008). Test fluencji słownej – aspekty rozwojowe w normie i patologii, Przegląd Lekarski, 65, 764–768.
Sunderland, T., Hill, J.L., Mellow, A.M. et al. (1989). Clock drawing in Alzheimer’s disease. A novel measure of dementia severity. Journal of the American Geriatrics Society, 37, 725–729.
Szepietowska, E.M., Gawda, B. (2011). Ścieżkami fluencji werbalnej. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Talarowska, M., Florkowski, A., Zboralski, K., Gałecki, P. (2011). Skala MoCA oraz MMSE w diagnozie łagodnych zaburzeń funkcji poznawczych. Psychiatria i Psychoterapia, 7(1), 13–20.
Thurstone, L.L. (1938). Mental abilities. Chicago: University of Chicago Press.
Tłokiński, W. (1990). Mowa ludzi u schyłku życia. Warszawa: PWN.
Zarębina, M. (1994). Rozwój semantyczny języka dziecka i opanowanie przez nie wyrazów z funkcją gramatyczną. W: M. Zarębina, Język polski w rozwoju jednostki. Analiza tekstów dzieci. Rozwój semantyczny. Dyskusja nad teorią Chomskiego (s. 107–139). Gdańsk: Wydawnictwo Glottispol.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright (c) 2025 Instytut Języka Polskiego PAN